Bút chì gỗ và bút chì bấm đều dùng ngòi than chì, nhưng mỗi loại hợp với một thói quen viết riêng. Chúng tôi thấy nhiều người chọn bút chì chỉ theo vẻ ngoài, rồi gặp chuyện ngòi gãy liên tục hoặc nét quá nhạt. Bài này so sánh để bạn chọn đúng.
Bút chì gỗ và bút chì bấm khác nhau ở đâu
Bút chì gỗ có lõi than chì bọc trong thân gỗ. Khi cùn, bạn gọt để lộ ngòi mới. Nét viết tự nhiên và thay đổi theo lực tay, nên được dùng nhiều trong học tập, vẽ phác và tô.
Bút chì bấm có thân nhựa hoặc kim loại, bên trong là ngòi rời. Bạn bấm để đẩy ngòi ra, không cần gọt. Nét chữ đều, sạch và tiện mang theo. Đây là lựa chọn hợp với người làm văn phòng, kỹ thuật và ghi chép nhanh.
Bút gỗ rẻ, ít hư hỏng cơ khí, nhưng cần dụng cụ gọt và sinh ra mạt gỗ. Bút bấm gọn hơn nhưng có cơ cấu bên trong dễ hỏng nếu rơi hoặc ép mạnh.
Độ cứng của ngòi
Độ cứng ghi bằng chữ và số trên thân bút. Chữ H là cứng, nét nhạt và mảnh. Chữ B là mềm, nét đậm và đen. HB nằm giữa, đây là loại phổ biến nhất khi viết hằng ngày.
- 2H, H: nét mảnh, nhạt, hợp bản vẽ kỹ thuật cần độ chính xác.
- HB: cân bằng, hợp ghi chép và làm bài.
- 2B: nét đậm và mềm, hợp đánh dấu và tô trắc nghiệm.
- 4B trở lên: rất mềm, thường dùng khi vẽ.
Ngòi cứng giữ nét lâu nhưng khó xoá sạch nếu bạn ấn mạnh. Ngòi mềm dễ lem và nhanh mòn, nhưng viết nhẹ tay và xoá khá dễ. Với bài thi trắc nghiệm, giáo viên thường khuyên dùng 2B để máy chấm đọc rõ ô tô.
Cỡ ngòi bút chì bấm
Bút chì bấm có các cỡ như 0.3, 0.5, 0.7 và 0.9 mm. Số càng nhỏ thì nét càng mảnh nhưng ngòi càng dễ gãy.
Cỡ 0.5 mm phù hợp với hầu hết người viết, cho nét gọn và đủ chắc. Cỡ 0.7 mm hợp người ấn tay mạnh, vì ngòi to và ít gãy. Cỡ 0.3 mm dùng cho bản vẽ chi tiết, nhưng cần kiên nhẫn khi dùng.
Một tình huống chúng tôi hay gặp: nhân viên mới quen viết tay mạnh, mua bút 0.3 mm rồi gãy ngòi cả ngày. Chỉ cần đổi sang 0.7 mm với ngòi HB là hết chuyện. Ngòi và lực tay phải hợp nhau.
Cách chọn theo công việc
Với ghi chép và làm việc hành chính, bút chì bấm 0.5 mm ngòi HB là lựa chọn gọn gàng. Với học sinh tiểu học, bút chì gỗ HB hoặc 2B dễ kiểm soát hơn, và trẻ không phải lo ngòi gãy.
Với vẽ phác, bạn nên có bút gỗ nhiều độ cứng để chuyển nét từ nhạt đến đậm. Với kỹ thuật và thiết kế, bút bấm ngòi H hoặc HB cho nét đều. Còn với tô trắc nghiệm, hãy dùng 2B để máy đọc được.
Tay cầm cũng quan trọng. Thân bút có phần cầm chống trượt giúp viết lâu không mỏi. Bút quá nhẹ hoặc quá nặng đều khó điều khiển, nên hãy cầm thử trước khi mua nếu có thể.
Bảo quản và dùng bền
Bút chì gỗ nên cất trong hộp để ngòi không bị gãy bên trong thân. Rơi mạnh có thể làm ngòi nứt bên trong mà ngoài không thấy, đến khi gọt mới bị gãy liên tục.
Ngòi bấm nên để trong ống kín, tránh ẩm và gãy. Khi ngòi cạn, hãy đổ thêm ngòi cùng cỡ và độ cứng. Không dùng ngòi lớn hơn thân bút vì sẽ kẹt cơ cấu.
Gọt bút bằng dao gọt sắc hoặc gọt máy cho nét tròn đều. Gọt quá cẩu thả làm hao thân bút. Ngoài ra, hãy dùng tẩy sạch, mềm và không để tẩy dính bụi, vì bụi sẽ làm bẩn giấy.
Nếu bạn cần ghi lên bảng viết thay vì giấy, hãy xem bài bút lông bảng. Với hồ sơ cần lưu, bài bìa hộp đựng hồ sơ sẽ giúp bạn cất tài liệu gọn gàng.
Để chọn đúng bút chì, hãy nhìn ký hiệu trên thân bút. Loại HB cân bằng giữa độ đậm và độ bền ngòi nên hợp viết hằng ngày, loại 2B đậm hơn dùng cho phác thảo, còn 2H cứng hơn cho nét mảnh. Bút chì bấm giúp bạn không cần gọt, còn bút chì gỗ cho cảm giác viết tự nhiên. Cả hai loại đều có tại Hamy Group, kèm ruột chì và gôm đi kèm.
Bút chì ra đời từ rất lâu và vẫn là dụng cụ viết quen thuộc của học sinh lẫn dân văn phòng. Bạn có thể đọc lịch sử và cấu tạo của bút chì để hiểu vì sao ruột chì thật ra làm từ than chì trộn đất sét chứ không có chì kim loại. Tỷ lệ pha trộn chính là yếu tố quyết định độ cứng và độ đậm của nét.
Học sinh tiểu học thường hợp với bút chì gỗ loại HB vì thân to, dễ cầm, còn dân thiết kế hay mang bút chì bấm ruột 0,5 hoặc 0,7 mm để vẽ nét đều. Hãy chuẩn bị thêm gọt bút chất lượng và vài cục gôm mềm. Ruột chì cứng quá dễ làm rách giấy, mềm quá thì lem tay, nên thử vài loại rồi chọn độ cứng hợp với lực tay của mình.
Lời khuyên cuối
Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối, chỉ có loại hợp với công việc và lực tay của bạn. Hãy bắt đầu với bút HB cỡ vừa, thử vài loại rồi điều chỉnh dần theo thói quen.
